Các cơ quan quản lý an toàn và an ninh giải quyết các thách thức trong Đại dịch COVID-19 như thế nào?
08:08 07/10/2020: Những thách thức mà các cơ quan quản lý an toàn và an ninh phải đối mặt và giải quyết trong thời gian bùng phát COVID-19 là trọng tâm của cuộc thảo luận ngày 22/9/2020 tại Cuộc họp hàng năm của các Nhà Quản lý An toàn và An ninh Cấp cao (Senior Safety and Security Regulators’ Meeting), được tổ chức bên lề Đại hội đồng IAEA lần thứ 64.
Mặc dù ngay từ khi bắt đầu đại dịch, IAEA đã cung cấp cho các nhà quản lý và các nhà vận hành một nền tảng thảo luận để chia sẻ kinh nghiệm của mình,  cuộc họp này sẽ giúp hiểu sâu sắc hơn về các hành động được thực hiện để đảm bảo an toàn và an ninh hạt nhân và bức xạ, cũng như năng lực ứng phó trong trường hợp khẩn cấp hạt nhân hoặc phóng xạ trong điều kiện đại dịch.
Năm 2020 này, đại dịch COVID-19 đã thách thức các quốc gia và các hoạt động hạt nhân và các hoạt động liên quan theo nhiều cách mới khác nhau. Vào tháng 3, các chốt chặn đã được thiết lập ở hầu hết các quốc gia, biên giới bị đóng cửa và chỉ những nhân viên được xác định là cần thiết mới được phép đi lại và làm việc tại chỗ, trong khi những người khác làm việc từ xa, khi có thể.
Kể từ đó, các cơ quan quản lý từ hơn 120 quốc gia đã cung cấp thông tin chi tiết cho IAEA về cách họ điều hành các hoạt động quản lý của mình với các hạn chế.  Tại cuộc họp,  bảy đại diện của các cơ quan thẩm quyền quốc gia - Argentina, Trung Quốc, Mauritius, Pakistan, Nam Phi, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ - đã chia sẻ kinh nghiệm và kế hoạch hành động của họ để đảm bảo rằng an toàn và an ninh hạt nhân và bức xạ liên tục được duy trì trong thời gian chưa từng có tiền lệ này. 
An toàn và an ninh hạt nhân và bức xạ
Các cơ quan quản lý đã đảm bảo tính liên tục của hoạt động với việc cắt giảm nhân viên và các hoạt động tại chỗ và tại địa điểm của những tổ chức được cấp phép như nhà máy điện hạt nhân, bệnh viện và cơ sở bức xạ. Họ nhanh chóng thực hiện các biện pháp phòng ngừa cho nhân viên, chẳng hạn như giãn cách xã hội, các biện pháp vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang, theo dõi nhiệt độ và cách ly sau khi đi công tác.
Việc sử dụng truyền thông trực tuyến, bao gồm cả hội nghị truyền hình và các cuộc họp qua điện thoại đã tăng lên. Điều này đã cho phép họ tiếp tục làm việc ngay cả khi quyền truy cập vào một số thông tin quy định bắt buộc bị hạn chế trong khi làm việc từ xa - F.A. Ollite, Giám đốc Cơ quan An toàn Bức xạ và An ninh Hạt nhân của Mauritius cho biết. Các cơ quan quản lý ở một số quốc gia đã quyết định nâng cấp hệ thống CNTT của họ để đảm bảo giao tiếp trực tuyến an toàn và bảo mật.
Các diễn giả cho biết, các hoạt động thanh tra và thực thi đã giảm nhưng vẫn tiếp tục được thực hiện ở hầu hết các quốc gia, trong khi một số chức năng quản lý như cấp phép và các quy trình cấp phép cụ thể bị trì hoãn, và các hoạt động đào tạo cũng đã bị hoãn lại. Ưu tiên cho các hoạt động cốt lõi về an toàn và an ninh, chẳng hạn như kiểm tra thực địa tại các nhà máy điện hạt nhân. Việc kiểm tra từ xa đã được tổ chức để giảm thiểu sự lây lan của vi rút mà không ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý. Faizan Mansoor, Ủy viên điều hành Cơ quan quản lý hạt nhân Pakistan (PNRA), cho biết một số thanh tra của PNRA đã cư trú tại địa điểm của hai nhà máy điện hạt nhân đang được xây dựng, sau khi tuân thủ các quy trình kiểm dịch, để xác minh các hoạt động xây dựng và lắp đặt đang diễn ra.
Tại Argentina, việc vận chuyển chất phóng xạ được thực hiện mà không có bất tiện lớn nào, tuân thủ các yêu cầu an toàn và an ninh hiện hành - Christian Elechosa, người đại diện cho Cơ quan Quản lý Hạt nhân Quốc gia cho biết tại cuộc họp. Khi hàng không dân dụng bị đình chỉ, hầu như tất cả vật liệu phải được vận chuyển bằng đường bộ, nơi giao thông ít trong thời gian này.
Ông Mark Foy, Chánh Thanh tra Hạt nhân tại Văn phòng Quản lý Hạt nhân (ONR), cho biết Vương quốc Anh đã chứng kiến ​​mức thiếu hụt nhân viên cao nhất từ ​​18-20% trong lĩnh vực hạt nhân liên quan đến các trường hợp nghi ngờ COVID-19 và các biện pháp kiểm dịch liên quan. Ông nói: Trong khi ngành công nghiệp hạt nhân đã cho thấy khả năng phục hồi đối với đại dịch COVID-19, an toàn và an ninh hạt nhân có thể bị thách thức trong trường hợp đại dịch nghiêm trọng hơn. Các cơ quan quản lý cần phải chuẩn bị để thực hiện công việc của mình và đảm bảo an toàn công cộng ngay cả trong những tình huống như vậy.
Vào cuối tháng 3, IAEA đã thiết lập Mạng lưới OPEX của Nhà máy điện hạt nhân COVID-19, một nền tảng để chia sẻ ngang hàng (peer-to-peer) các biện pháp giảm thiểu liên quan đến COVID-19 và tác động của các nhà vận hành. Các cơ quan quản lý có thể tiếp cận thông tin do các nhà vận hành nhà máy cung cấp và điều chỉnh các khuyến cáo của họ cho phù hợp.
Đảm bảo sự sẵn sàng và ứng phó khẩn cấp bất chấp COVID-19
“Tác động của tai nạn hạt nhân là không có ranh giới quốc gia, và việc chuẩn bị và ứng phó với trường hợp khẩn cấp hạt nhân hoàn toàn không phải là chuyện nhỏ”, Min Huang, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý An toàn và Khẩn cấp Hạt nhân tại Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Trung Quốc ( CAEA) nói. Trung Quốc đã tuân theo các thủ tục nghiêm ngặt trong thời gian đóng cửa. Trung Quốc đã củng cố lại các đội ứng phó khẩn cấp của mình để bù đắp cho số nhân viên có thể bị ốm hoặc cần phải cách ly. Ông Huang bày tỏ Trung Quốc sẵn sàng hỗ trợ tất cả các hoạt động của IAEA trong vấn đề này và hợp tác với các nước về quản lý ứng phó và sẵn sàng ứng phó với trường hợp khẩn cấp hạt nhân.
Margaret Doane, Giám đốc Điều hành của Ủy ban Quản lý Hạt nhân Hoa Kỳ (US.NRC) cho biết, cơ quan quản lý liên bang Hoa Kỳ đã không xác định được bất kỳ điểm yếu nào có thể ngăn cản các tổ chức quản lý khẩn cấp của tiểu bang và địa phương phản ứng hiệu quả trong trường hợp khẩn cấp về phóng xạ tại một nhà máy điện hạt nhân. Một trung tâm hoạt động 24 giờ vẫn được vận hành và có nhân viên thường trực trong suốt thời gian xảy ra đại dịch. Tuy nhiên, rõ ràng rằng các phương pháp thay thế cho các cơ sở ứng phó khẩn cấp của nhân viên tại các cơ sở hạt nhân được cấp phép là cần thiết, nếu một sự kiện hạt nhân hoặc phóng xạ đã được tuyên bố xảy ra, Doane bổ sung. Ngoài ra, tại các bệnh viện địa phương, các giải pháp thay thế tạm thời cho các cách thức làm việc thông thường cần được thực hiện để đảm bảo sự sẵn sàng đáp ứng y tế, bà nói thêm.
M. B. Tyobeka, Giám đốc điều hành Cơ quan Quản lý Hạt nhân quốc gia Nam Phi (NNR) cho biết đã có một số lo lắng trong xã hội dân sự về nhu cầu trú ẩn trong nhà thay vì sơ tán trong trường hợp khẩn cấp về hạt nhân hoặc phóng xạ. NNR đã làm rõ hướng dẫn của mình để trấn an các nhà chức trách rằng “khả năng xảy ra tình huống sơ tán là thấp và một số tình huống khẩn cấp nhất định ngược lại sẽ có lợi cho việc bị giới hạn tại nơi cư trú của một người” trong mọi trường hợp, ông nói thêm.
Elena Buglova, Giám đốc Trung tâm Sự cố và Khẩn cấp (IEC) của IAEA cho biết IEC tiếp tục đảm bảo rằng các kênh liên lạc để thông báo và trao đổi thông tin trong các trường hợp khẩn cấp về hạt nhân và phóng xạ vẫn hoạt động đầy đủ trên cơ sở 24/7. Vào cuối tháng 3, IEC đã tiến hành các cuộc diễn tập ảo để thực hành với các quốc gia và các tổ chức quốc tế liên quan các thỏa thuận khác nhau trong khuôn khổ sẵn sàng ứng phó tình huống khẩn cấp quốc tế.
Duy trì giáo dục và đào tạo
Những người tham gia cuộc thảo luận đã nêu bật tầm quan trọng của đào tạo trực tuyến. Để đảm bảo rằng tất cả mọi người đều có thể tiếp cận khóa đào tạo cấp cao trong thời gian đóng cửa, IEC đã tổ chức hơn 40 hội thảo trên web bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau của Liên hợp quốc, với sự tham gia của hơn 5000 chuyên gia. Bên cạnh đó, học trực tuyến thông qua Nền tảng Học tập Không gian mạng dành cho Giáo dục và Đào tạo trên Mạng (CLP4NET - the Cyber Learning Platform for Network Education and Training) được khuyến khích.
Ông Gustavo Caruso, Giám đốc Văn phòng Phối hợp An toàn và An ninh IAEA cho biết: Do nhiều quốc gia đang chuẩn bị cho làn sóng đại dịch thứ hai, IAEA đang nỗ lực xây dựng một báo cáo kỹ thuật (technical  report) về kinh nghiệm của các quốc gia trong việc duy trì an toàn, an ninh và hoạt động đáng tin cậy trong đại dịch COVID-19./.
ĐNQ, theo IAEA.org
Online: 18
Số lượt truy cập: 6243893
Lên đầu trang