Ban hành Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử

Nghị định gồm 4 chương, 57 điều quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với vi phạm quy định về khai báo, cấp giấy phép; vi phạm về an toàn bức xạ, bảo vệ bức xạ; vi phạm về an ninh nguồn phóng xạ, an ninh vật liệu hạt nhân, thanh sát hạt nhân; vi phạm về an toàn, an ninh nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu; vi phạm về hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử, chuyển đổi số, hoạt động thanh tra, kiểm tra; thẩm quyền xử phạt...

Các quy định xử phạt 

Theo Nghị định, vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử là hành vi có lỗi do tổ chức, cá nhân thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính.

Đối với mỗi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, tổ chức, cá nhân vi phạm phải chịu một trong hai hình thức xử phạt là cảnh cáo và phạt tiền.

Căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử còn bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung sau: Tước quyền sử dụng giấy phép tiến hành công việc bức xạ; giấy phép xây dựng nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu; giấy đăng ký hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; (2) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; (3) Trục xuất.

Mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử đối với cá nhân đến 1 tỷ đồng, đối với tổ chức đến 2 tỷ đồng.

Nghị định quy định rõ các mức phạt đối với nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử và an toàn bức xạ. Cụ thể, các hành vi bị xử phạt bao gồm: xuất khẩu, nhập khẩu chất phóng xạ, nguồn phóng xạ không có giấy phép; sử dụng nguồn phóng xạ; lưu giữ nguồn phóng xạ, nguồn phóng xạ đã qua sử dụng.

Bên cạnh đó, các hành vi vận chuyển nguồn phóng xạ, chất phóng xạ, chất thải phóng xạ không phép; xử lý, chôn cất chất thải phóng xạ, nguồn phóng xạ đã qua sử dụng mà không có giấy phép hoặc có giấy phép đã hết hạn theo quy định cũng thuộc diện bị xử phạt.

Nghị định cũng áp dụng chế tài đối với hoạt động thăm dò khoáng sản có tính phóng xạ mà không có giấy phép hoặc có giấy phép đã hết hạn theo quy định mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, các hành vi tiến hành một trong các công việc bức xạ sau đây mà không có giấy phép hoặc có giấy phép đã hết hạn theo quy định (vận hành thiết bị chiếu xạ là máy gia tốc; khai thác, chế biến khoáng sản có tính phóng xạ); vận hành thiết bị chiếu xạ sử dụng nguồn phóng xạ không phép; tiến hành một trong các công việc bức xạ sau đây mà không có giấy phép hoặc có giấy phép đã hết hạn theo quy định nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Sản xuất, chế biến chất phóng xạ; vận hành thiết bị chiếu xạ sử dụng nguồn phóng xạ; vận chuyển chất phóng xạ, chất thải phóng xạ quá cảnh lãnh thổ Việt Nam).

Nghị định đồng thời quy định chế tài đối với các hành vi tiến hành một trong các công việc bức xạ sau đây mà không có giấy phép hoặc có giấy phép đã hết hạn theo quy định (nhập khẩu vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu hạt nhân, thiết bị hạt nhân; xuất khẩu vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu hạt nhân, thiết bị hạt nhân; xử lý, chôn cất nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng); vận chuyển vật liệu hạt nhân nguồn, nhiên liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng; vận chuyển vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng quá cảnh lãnh thổ Việt Nam; lưu giữ nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng.

Biện pháp khắc phục hậu quả

Bên cạnh các hình thức xử phạt, Nghị định cũng quy định nhiều biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm. Cụ thể, tổ chức, cá nhân vị phạm có thể buộc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn bức xạ, an ninh nguồn phóng xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân theo quy định.

Trong một số trường hợp, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc tái xuất hàng hóa, vật phẩm, phương tiện (là chất phóng xạ, nguồn phóng xạ, vật liệu hạt nhân nguồn, nhiên liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng) hoặc thực hiện các biện pháp quản lý bảo đảm an toàn, an ninh trong trường hợp không thể đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam đối với hành vi quy định.

Đối với các vi phạm gây nhiễm bẩn phóng xạ môi trường trên mức quy định, tổ chức, cá nhân vi phạm còn bị buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường theo quy định.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/5/2026. Đồng thời, bãi bỏ quy định tại Điều 4 Nghị định số 126/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp; tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa; hoạt động khoa học và công nghệ, chuyển giao công nghệ; năng lượng nguyên tử.

Kể từ thời điểm Nghị định có hiệu lực, Nghị định số 107/2013/NĐ-CP ngày 20/9/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử hết hiệu lực thi hành.

TTĐT, Cục ATBXHN