Thử nghiệm thành công máy bay không người lái trong cuộc chiến chống muỗi truyền bệnh
16:04 02/05/2018: Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và các đối tác đã thử nghiệm thành công thả muỗi vô sinh từ máy bay không người lái như một phần nỗ lực sử dụng kỹ thuật hạt nhân để ngăn chặn loài côn trùng lây lan bệnh Zika và các bệnh khác.
IAEA, hợp tác với Tổ chức Nông lương của Liên Hợp Quốc (FAO), đã làm việc với nhóm phi lợi nhuận Thụy Sĩ -Hoa Kỳ WeRobotics trong năm vừa qua để phát triển một cơ chế thả muỗi dựa vào máy bay không người lái trong ứng dụng Kỹ thuật côn trùng vô sinh (SIT) để kiểm soát côn trùng gây hại. Thử nghiệm của hệ thống đã được thực hiện tại Brazil vào tháng 3/2018.
SIT dựa trên kỹ thuật kiểm soát sinh sản của côn trùng, sử dụng bức xạ để triệt sản muỗi đực sau đó được thả ra để giao phối với con cái trong tự nhiên. Vì chúng không sinh sản được, nên số lượng côn trùng giảm theo thời gian.
"Cơ chế thả muỗi đến nay vẫn là một nút cổ chai trong việc áp dụng SIT để kiểm soát các bệnh của con người", Jeremy Bouyer, nhà côn trùng y học tại bộ phận Kỹ thuật hạt nhân trong thực phẩm và nông nghiệp của FAO/IAEA nói. "Việc sử dụng máy bay không người lái là một bước đột phá, mở đường cho việc triển khai quy mô lớn, khu vực đông dân cư nhằm cải thiện hiệu quả đầu tư”.
Kỹ thuật này cần phải thả đồng đều của số lượng lớn côn trùng trong tình trạng tốt trên một khu vực nhất định. Muỗi Aedes, nguyên nhân của cho sự lây bệnh, không phân tán trong hơn 100 mét trong vòng đời của chúng. Điều này tạo ra một thách thức cho việc áp dụng hiệu quả SIT trên các khu vực rộng. Chúng cũng rất mỏng manh và việc thả từ máy bay xuống - thường được sử dụng trong ứng dụng kỹ thuật này cho các loại côn trùng khác - có thể làm gẫy cánh và chân của chúng.
“Thách thức lớn nhất trong xây dựng cơ chế này là giữ cho muỗi khỏe mạnh và cạnh tranh được khi vận chuyển và thả chúng ở nhiệt độ lạnh”, Adam Klaptocz, Đồng sáng lập của WeRobotics cho biết: "Chúng tôi rất hài lòng với các thử nghiệm ban đầu cho thấy tỷ lệ tử vong dưới 10% qua toàn bộ quá trình làm lạnh, vận chuyển và thả trên không."
Cho đến nay, muỗi vô sinh đã được thả bằng cách sử dụng các phương pháp mặt đất tốn nhiều thời gian và công sức. "Với máy bay không người lái, chúng ta có thể xử lý 20 ha trong năm phút" Bouyer nói. Có trọng lượng dưới 10 kg, máy bay không người lái có thể mang 50.000 con muỗi vô sinh mỗi chuyến bay. Việc sử dụng công nghệ này cũng giúp giảm một nửa chi phí.
Brazil có kế hoạch bắt đầu sử dụng hệ thống trên cơ sở máy bay không người lái ở các khu vực thành thị và nông thôn từ tháng 1 năm 2019, vào mùa cao điểm của mùa hè và mùa muỗi. "Chúng tôi hy vọng áp dụng SIT để kiểm soát Aedes aegypti ở Brazil với kết quả từ các cuộc thử nghiệm với máy bay không người lái", ông Jair Virginio, Giám đốc Moscamed có trụ sở tại Brazil, một trung tâm hợp tác được IAEA chỉ định gần đây.
IAEA và các đối tác hiện đang làm việc để giảm trọng lượng của máy bay không người lái và tăng công suất tải lên tới 150.000 con muỗi mỗi chuyến bay.
SIT đã được sử dụng từ hơn 50 năm nay để chống lại sâu hại nông nghiệp như ruồi giấm Địa Trung Hải và gần đây đã được áp dụng với muỗi truyền bệnh. Phương pháp kiểm soát côn trùng này có thể đặc biệt hữu ích đối với các vật trung gian gây bệnh khó quản lý bằng các kỹ thuật thông thường, chẳng hạn như lưới tẩm thuốc trừ sâu, hoặc khi cần phải giảm sử dụng thuốc trừ sâu.
Việc thúc đẩy phát triển SIT để kiểm soát muỗi trở nên cấp bách hơn khi dịch Zika diễn ra ở Brazil và châu Mỹ Latinh trong năm 2015-2016. Thông qua Chương trình hợp tác kỹ thuật, IAEA đã hỗ trợ các nước bị ảnh hưởng nhanh chóng chẩn đoán bệnh và tăng cường năng lực khu vực để áp dụng SIT đối với các vật trung gian gây bệnh.
LA, Cục ATBXHN, theo IAEA
Tin bài khác
Online: 39
Số lượt truy cập: 5004251