Hội nghị lần này là sự kế tiếp Hội nghị thượng đỉnh Giải trừ quân bị hạt nhân và Không phổ biến vũ khí hạt nhân của Hội đồng Bảo an LHQ năm 2009 và Hội nghị thượng đỉnh An ninh hạt nhân lần thứ nhất tại Mỹ năm 2010.

Như vậy, chỉ trong 3 năm qua, cộng đồng quốc tế liên tục tổ chức các hội nghị thượng đỉnh liên quan vấn đề an ninh hạt nhân một cách tập trung và ở cấp cao. Điều đó càng chứng tỏ, an toàn, an ninh hạt nhân là một trong những vấn đề sống còn của nhân loại.

Trong thời chiến tranh lạnh, nguy cơ chủ yếu mà loài người đối mặt là chiến tranh hạt nhân nổ ra giữa hai siêu cường Mỹ và Liên Xô, do các nước này đều có năng lực tấn công hạt nhân có sức hủy diệt hàng trăm hàng nghìn lần đối phương.

Sau khi Liên Xô tan rã, mối đe dọa về cuộc đại chiến tranh hạt nhân đã giảm đi nhiều, nhưng tình hình an ninh thế giới đối mặt với đặc điểm mới. Các nước như Ấn Độ, Pakistan bước vào “câu lạc bộ nước lớn hạt nhân”, Triều Tiên tuyên bố trở thành quốc gia hạt nhân, các nước như Iran và Israel cũng có ý đồ sở hữu vũ khí hạt nhân.

Vì thế , nguyên liệu hạt nhân ngày càng bị phân tán, các kỹ thuật chế tạo vũ khí hạt nhân được truyền bá rộng rãi và bị các bên nắm giữ, tất cả điều này khiến cho tình hình an ninh quốc tế đối mặt với cục diện phức tạp và gay go hơn nhiều so với thời kỳ chiến tranh lạnh.

Có thể nói, vấn đề an ninh hạt nhân của thế giới hiện nay khó kiểm soát và khó dự đoán hơn rất nhiều so với thời kỳ chiến tranh lạnh.

Có báo cáo liên quan chỉ ra rằng, tính đến năm 2011, toàn thế giới có tổng cộng 1.600 tấn urani làm giàu với nồng độ cao và 500 tấn plutoni đã phân tách, đủ để chế tạo khoảng 100.000 đầu đạn hạt nhân, đặc biệt là urani làm giàu dùng cho dân dụng đang tồn tại các vấn đề hết sức nổi cộm, như số lượng nhiều, phân tán rộng và quản lý lỏng lẻo.

Từ năm 1993 đến năm 2011, các nước thành viên Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đã có tới 2.100 lần đưa ra báo báo liên quan đến các vấn đề hạt nhân và các sự kiện như rò rỉ, trộm cắp hay có được một cách trái phép nguyên liệu có tính phóng xạ. Việc các phần tử khủng bố và các tổ chức tội phạm quốc tế có được nguyên liệu hạt nhân và tạo ra các vụ nổ hạt nhân hoặc tìm cách phá hoại các cơ sở hạt nhân đang tạo ra thách thức ngày càng nghiêm trọng. Một năm trước, trận động đất ở Nhật Bản đã gây ra sự cố nhà máy điện hạt nhân Fukushima, một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo mạnh mẽ hơn đối với an ninh kỹ thuật hạt nhân dân sự.

Hội nghị tại Seoul lần này sẽ lấy vấn đề an ninh hạt nhân làm chủ đề, nguyên thủ các nước sẽ tập trung thảo luận xung quanh việc tăng cường an ninh và phòng ngừa các hoạt động khủng bố đối với nguyên liệu hạt nhân và cơ sở hạt nhân, đồng thời đánh giá lại những tiến triển cộng đồng quốc tế đã đạt được trong lĩnh vực an ninh hạt nhân kể từ Hội nghị Washington và chuẩn bị đưa ra các biện pháp an ninh hạt nhân mới.

“Thông cáo Seoul” mà Hội nghị đưa ra sẽ là đặc điểm lớn nhất của hội nghị lần này.

 “Thông cáo Seoul” nhiều khả năng sẽ có được các thành quả cụ thể trong các mặt sau: Một là, thể hiện ý chí kiên định của cộng đồng quốc tế trong việc phòng chống hoạt động khủng bố hạt nhân, ủng hộ hoạt động của các tổ chức quốc tế như LHQ, IAEA trong nỗ lực ngăn chặn việc tinh chế, gia công các vật chất hạt nhân có thể dùng vào việc chế tạo vũ khí hạt nhân; hai là rút bài học từ sự cố Nhà máy điện hạt nhân Fukushima, hy vọng đạt được các biện pháp trong việc bảo vệ các cơ sở hạt nhân dân sự và phòng ngừa các sự kiện khủng bố có tính phóng xạ; ba là thông báo thành quả mới nhất trong việc tiêu giảm nguyên liệu hạt nhân và cam kết mới nhất của các nước tham dự.

Theo Chinhphu.vn